​Blog 8: Mauthausen

Mijn fietstocht gaat voor een groot deel langs de Donau. Net voor Linz kom ik langs een plaats waarbij me de rillingen al over mijn lijf lopen als ik aan de plaatsnaam denk: Mauthausen
 
Tijdens de oorlog kende iedereen in Europa Mauthausen. In Nederland werd Mauthausen bekend toen op 22 en 23 februari 1941 425 joodse mannen bij een razzia werden opgepakt.  Tijdens een vechtpartij in de Amsterdamse Jodenbuurt met joodse jongens, was een lid van de WA om het leven gekomen. De WA was de knokploeg van de NSB. Ze waren naar de Jodenbuurt gegaan om joden te pesten. Toen de Duitsers hoorden wat er gebeurd was, vonden zij dat er wraak genomen moest worden. Daarom werden de joodse mannen gevangen genomen. De foto hieronder is toen gemaakt.
Blog8_1.jpg
De gevangenen werden naar Mauthausen, het dodenkamp, gedeporteerd. Drie maanden later waren ze bijna allemaal dood. Slechts 3 van hen hebben de oorlog overleefd.
 
Mauthausen was slechts een van de honderden concentratiekampen die overal verspreid in Duitsland en de door Duitsland veroverde gebieden waren gebouwd.
Iedereen in Duitsland wist dat er concentratiekampen waren. Het bekendste kamp was Dachau, dat in 1933 werd geopend. Hier werden de tegenstanders van de nazi’s gevangen gezet. De nazi’s deden daar niet moeilijk over. Ze hebben zelfs een film over Dachau gemaakt die in 1933 in de bioscopen, voorafgaande aan de hoofdfilm, te zien is geweest. Het leek alsof de gevangen goed behandeld werden. Dit was natuurlijk propaganda. Alle Duitsers wisten dat het in de kampen niet pluis was.
 
De concentratiekampen kun je in 3 groepen verdelen. De eerste groep  waren de strafkampen Hierin werden mensen opgesloten die verzet pleegden tegen de nazi’s.  Van deze kampen zoals Dachau, Mauthausen en kamp Vught waren er meer dan honderd. De gevangen moesten in fabrieken bij het kamp, slavenarbeid verrichten tot ze van de honger en de mishandelingen om het leven kwamen.
 
Daarnaast waren er de vernietigingskampen. Deze kampen, zoals Sobibor en Treblinka en Chelmo, werden na 1941 gebouwd en lagen allemaal in Polen. Deze kampen waren strikt geheim. Daarom werd pas na de oorlog duidelijk wat zich daar allemaal heeft afgespeeld. Ze waren speciaal gebouwd om joden die overal in Europa gevangen werden genomen, te doden. Met treinen werden de gevangenen, o.a. uit Westerbork, naar deze kampen gebracht. Na aankomst werden ze meteen vergast. In totaal zijn 3 miljoen joodse mensen in de vernietigingskampen vermoord.
 
Tenslotte waren er de werk en vernietigingskampen waarvan Auschwitz het bekendste is.
Naar schatting zijn er tussen eind 1941 en november 1944 1.5 miljoen mensen naar Auschwitz gedeporteerd. De meeste waren joods. Bij aankomst werden zij eerst geselecteerd. Zij die konden werken bleven in leven. Alle anderen, vrouwen met kinderen, oude van dagen en zieke mensen werden meteen vergast. Op het hoogtepunt in 1944 moeten er 140.000 mensen in Auschwitz gevangen hebben gezeten. Regelmatig werden er onder de gevangenen selecties gehouden. Zij die te zwak waren om te werken werden naar de gaskamers gestuurd. Ook werden er medische experimenten op gevangen uitgevoerd, zelfs op kinderen, in het bijzonder tweelingen. Behalve joden zijn ook 23.000 zigeuners naar Auschwitz gedeporteerd. Van hen zijn er 20.000 omgekomen. Men schat dat in Auschwitz  1.1 miljoen  mensen om het leven zijn gebracht. Soms 4750 per dag.
 
Blog8_2.jpgMauthausen was een werkkamp. Maar wel een met de bedoeling om zoveel mogelijk slachtoffers te maken. Er hebben 197.464 mensen gevangen gezetten. Aan het aantal kun je zien dat we precies weten hoeveel. Dit komt omdat bij aankomst alle gevangenen een nummer in hun arm getatoeëerd kregen. Het aantal doden kennen we niet precies omdat aan het einde van de oorlog, besmettelijke ziekten in het kamp  uitbraken. Er stierven toen zoveel mensen, dat niet meer bijgehouden werd, hoeveel. Geschat wordt dat 95.000 gevangenen in Mauthausen zijn opgekomen. Een van die doden is Peter, de jongen met wie Anne Frank in het achterhuis zat.
 
Op de foto zie je hoe de overlevenden van Mauthausen er aan het einde van de oorlog uitzagen.
 
Ik heb niet de moed om het kamp te bezoeken en de vermoorde mensen te gedenken. Wat je daar ziet is zo gruwelijk, dat ik bang ben, dat ik niet meer met plezier naar Tilburg kan rijden.