​Blog 5: Godsdienst

 
In mijn eerdere blogs hebben jullie kunnen lezen dat de godsdienst een heel belangrijke rol speelt in de geschiedenis. Je kunt je afvragen waarom dit zo is. In dit blog zal ik proberen antwoord te geven op die vraag.
 
Blog5_1.pngDe oudste geschreven berichten die we kennen ( 4500 v. Chr.) komen uit Mesopotamie, het gebied van het huidige Syrië en Irak. Ze zijn geschreven in spijkerschrift. Daarna volgen de Egyptenaren met hun hiërogliefenschrift. Pas veel, later rond 1200 v. Chr., ontstaat in het gebied waar nu Griekenland ligt, ons huidige schrift, het alfabet.
De meeste van die geschriften gaan over koningen die oorlog voeren. Als ze de oorlog winnen, wordt er een bloedbad wordt aangericht d.w.z. dat vooral jongens en mannen worden vermoord. De overlevenden worden slaaf.  Daarna worden de godsdienstige heiligdommen vernietigd en moeten de overwonnen mensen de goden te aanbidden van de overwinnaars. Waarom deden die koningen dat? 
De koningen in die tijd zagen zichzelf meestal als een afgezant van hun goden. Zij vertelden hun onderdanen dat ze van de goden de opdracht hadden gekregen, om namens hen, over de mensen te heersen. Zou je in opstand komen tegen de macht van de koning dan was dat niet alleen een opstand tegen de koning maar ook tegen de goden die de koning hadden aangesteld! Om die reden zagen de koningen er op toe dat alle onderdanen van de koning dezelfde goden aanbaden en dus hetzelfde geloofden. Op die manier waren ze er zeker van dat ze alle macht konden behouden. En dat niet alleen, op die manier geloofden alle onderdanen in dezelfde wetten, gebruikten ze hetzelfde schrift, hadden ze dezelfde godsdienstige kledingvoorschriften en voelden ze zich door hun geloof met elkaar verbonden.
Met de godsdienst kun je dus een eenheid smeden tussen mensen. Hoe groter de eenheid hoe groter de macht. En, koningen smullen van hun macht. Ze lusten er wel pap van! Ook is duidelijk wie je vijanden zijn, namelijk alle mensen die niet hetzelfde geloven als jij.
Op die manier wordt de godsdienst een belangrijk onderdeel van de politiek. Maar godsdienst kun je ook gebruiken om verdeeldheid te zaaien en oorlog uit te lokken om op die manier  macht te krijgen.
 
Filips II, de koning van Spanje, vond dat alle Nederlanders katholiek moesten zijn en blijven, dan zouden ze hem wel gehoorzamen en de 10e penning betalen. Veel mensen die het niet met hem eens waren en minder belasting wilden betalen, zoals Willem van Oranje, gingen om die reden over naar een andere godsdienst. Ze werden protestant. Zo protesteerden ze tegen de koning en zijn plannen en de rest van het verhaal ken je.
In de meeste oorlogen waar de godsdienst een rol speelt, gaat het dus niet in de eerste plaats om de godsdienst maar om macht. De godsdienst wordt dan misbruikt om macht te krijgen of te behouden.
 
In Servië waar ik nu doorheen rijd, heeft de Servische regering in de 90er jaren van de vorige eeuw de godsdienst ook misbruikt om de macht van Servië te vergroten.
Servië is een bijzonder Europees land. Ze schrijven er met een heel ander schrift dan de rest van Europa. Het lijkt op Russisch en dat is niet vreemd wat de Serven en de Russen noemen zichzelf broedervolken. Behalve hun schrift hebben ze ook het zelfde geloof. Het zijn christenen maar van een ander soort als de christenen van West Europa.
 
In een vorig blog heb ik verteld dat er onder de moslims onenigheid ontstond over de vraag wie Mohammed moest opvolgen. Op die manier ontstonden er 2 groepen die elkaar te vuur en te zwaard bestreden en bestrijden. Bij de christenen heeft zich ook zoiets voorgedaan.
De paus van Rome zegt dat hij de opvolger is van Petrus. Petrus was een apostel (leerling) van Jezus die door Jezus, zo kunnen we in het Nieuwe Testament lezen, tot zijn opvolger werd aangewezen. Toen er echter een einde kwam aan het West Romeinse rijk in 476 n. Chr. en Constantinopel de hoofdstad werd van het Oost Romeinse Rijk, vond de Oost Romeinse keizer dat ook de leider van de christenen in Constantinopel moest wonen en zo kwam er ruzie tussen de Christenen van het westen en het oosten. De christenen van West Europa bleven de paus trouw en die van het oosten erkenden de paus niet langer als de leider van alle christenen. De christen van West Europa noemen we vanaf die tijd rooms katholieken. De christenen van Oost Europa kregen een eigen godsdienstige leider en noemden zich orthodoxen.
 
Ook de Balkan raakte op die manier verdeeld. De Serven werden orthodox maar de Kroaten en de Slovenen bleven katholiek. Ze haatten elkaar en waren steeds met elkaar in oorlog om de macht. Maar er was meer aan de hand.
Ik heb jullie al verteld dat de Balkan eeuwen lang door de Turken is bezet. Tijdens die bezetting waren er mensen, die nu in Kosovo en Albanië wonen, die vonden dat Serven en Kroaten hen onderdrukten. Ze zijn toen met de Turken gaan samenwerken en werden moslim om zo meer macht te krijgen, zodat zij op hun beurt de Serviërs en de Kroaten een lesje konden leren. Tijdens WO II dachten de Kroaten de Serviërs een hak te kunnen zetten door met de Duitsers te gaan samenwerken. De Kroaten hebben duizenden Serviërs in de oorlog vermoord. En zo werd de haat tussen Kroaten en Serviërs nog groter dan hij al was. De Balkan werd een kruitvat van elkaar hatende godsdiensten en bevolkingsgroepen.
 
Na de oorlog kwamen de communisten op de Balkan aan de macht. Volgens communisten bestaat god niet. En zolang zij aan de macht waren, moesten de verschillende godsdiensten zich koest houden. Dit veranderde in 1989 met de val van de muur in Berlijn. Daarmee kwam er een einde aan het communisme in heel Europa. Nu was er niets meer wat de haat van de verschillende volken op de Balkan onder controle kon houden. En zo begon de Balkanoorlog (1990) waarin Serven, Kroaten en Bosniërs, maar je kunt ook zeggen, orthodoxen, katholieken en moslims, elkaar opleven en dood bevochten. Meer dan 250.000 mensen werden in 3 jaar tijd gedood. Ook Nederland raakte bij deze oorlog betrokken. De VN had Nederland gevraagd om troepen naar de Balkan te sturen om de oorlogvoerende partijen uit elkaar te houden. Dat is niet gelukt. De Nederlanders hebben niet kunnen verhinderen dat ongeveer 8000 jongens en moslimmannen, uit een door de Nederlanders beveiligde gebied, door de Serviërs werden vermoord.
Blog5_2.jpg
Alle godsdiensten zeggen, dat God de mensen lief heeft. Sommige mensen met een godsdienstige overtuiging beweren dat ze, omdat ze God liefhebben, mensen mogen doden.
Snap jij het?